بلاگ, مقالات

کار روغن موتور چیست؟

بهترین روغن موتور

وظایف اصلی روغن موتور؛ روان سازی قسمتهای متحرک موتور، به حداقل رساندن اصطکاک، فرسایش، کمک به کاهش حرارت و به خود گرفتن آلودگیها، ذرات معلق و رسوبات لجنی حاصل از احتراق است.

به دلیل اینکه روغن موتور باید این چند کار پیچیده را به طور همزمان انجام دهد، یک فرمول شیمیایی پیچیده را می طلبد، اما شما برای آنکه بدانید روغن موتور چگونه کار می کند، چگونه رده بندی می شود و چگونه باید نوع صحیح آنرا برای خودرو انتخاب کنیم، نیاز به شیمیدان و یا مهندس شیمی بودن، نیست . کافی است با انواع مختلف روغن موتور، رده بندیهای آنها و علائم و اختصاراتی که برای آن استفاده می شود، آشنا باشیم .

 

● انواع روغن موتور

در حال حاضر روغنهای موتور خودروها به ۳ نوع کلی تقسیم می شوند:

الف: مینرال (ارگانیک) ب: سنتتیک ج: نیمه سنتتیک (Premium )

الف- مینرال:
روغن موتوری است که بر پایه نفت خام ساخته شده و همان روغنی می باشد که سالهاست در خودروها به کار برده می شود و همه ما با آن آشنا هستیم.
ب- سنتتیک:
روغن موتوری است که از ترکیبات شیمیایی یا پولیمراسیون هیدروکربنها (Olefins) تولید می شود و نه با تصفیه نفت خام، این نوع روغن، اولین بار برای موتورهای جت مورد استفاده قرارگرفته شد که به دلیل مزایایی که این نوع روغن نسبت به نوع مینرال داراست، در سالیان اخیر مصرف آن در خودروها نیز افزارش یافته است. روغنهای سنتتیک انواع مختلف با مواد تشکیل دهنده متفاوتی دارند که این امر آنها را از لحاظ کیفیت و نوع مصرف نیز با یکدیگر متمایز می کند، از بین صدها نوع روغن موتور سنتتیک با فرمولاسیون های مختلف که هر یک محاسن و معایبی را نیز دارند، از انواعی که برپایه Polyalphaolefins یا به اختصار (PAO) ساخته می شود و مقادیر کمی از مزیت های اکثر روغن های سنتتیک می توان موارد زیر را ذکر کرد:

۱-  کاهش مصرف روغن بدلیل عمر بیشتر روغن

۲ غیر خورنده و غیر سمی بودن

۳ تبخیرشوندگی پایین

۴ دمای سوختن بالا

۵ مقاومت در برابر اکسیداسیون بالا

۶ دارا بودن شاخص ویسکوزیته بالا به صورت طبیعی (عکس العمل سریع در مقابل تغییرات دما)

۷ کاهش مصرف سوخت تا ۴/۲ درصد

۸ نقطه روان شدن پایین

۹ قابلیت استفاده از روغنهای با گستره ویسکوزیته زیاد بدون نگرانی از شکست پلیمرها

عیب این نوع روغن موتورها نیز ، قیمت بالای آنها و عدم تطابق کامل با موتورهای با تکنولوژی قدیمی است .

carwall-80246-1442433268

ج- نیمه سنتتیک :

مخلوطی است از روغن سنتتیک و مینرال ( ارگانیک )، این نوع روغن موتور کیفیت روغنهای سنتتیک را ندارد اما در شرایط سخت؛ نظیر دماهای بالا و یا بار زیاد عملکرد بهتری را نسبت به نوع مینرال دارا می باشد و این روغن موتور بیشتر برای وانتها و SUV ها مصرف می شود و قیمت آن نیز کمی بیشتر از مینرالهاست .
برای آگاهی از اینکه کدامیک از روغن موتورهای فوق برای خودروی شما مناسب می باشد، بهترین منبع و مأخذ دفترچه راهنمای خودرو یا برچسبهای داخل محفظه موتور می باشد (در صورتی که نوع روغن موتور مشخص نشده، معنای آن استفاده از همان نوع قدیمی مینرال است) . استفاده از روغن موتور مینرال یا نیمه سنتتیک برای موتوری که تنها استفاده از روغن سنتتیک در آن توصیه شده، می تواند برای موتور خطرآفرین باشد، اما در مقابل استفاده از روغن موتورهای سنتتیک یا نیمه سنتتیک برای موتورهایی که برای استفاده از نوع مینرال طراحی شده اند ( موتورهای قدیمی) با تمهیدات خاصی، از نظر تولیدکنندگان روغنهای سنتتیک بلامانع است. اما بسیاری از متخصصان به دلایل زیر این کار را نیز اشتباه و مضر می دانند:
۱-  هر یک از انواع مختلف روغن موتورهای سنتتیک با توجه به فرمول شیمیایی، قابلیت تطابق با برخی انواع لاستیکها و الاستومرها را نداشته و در نتیجه اگر از روغن سنتتیکی با فرمول خاصی برای موتوری با واشرها و درزبندهایی که با آن فرمول روغن سازگار نباشد، استفاده شود باعث نشتی روغن و مسائلی از این قبیل خواهد شد (روغنهای مینرال باعث تورم واشرها و جلوگیری از نشتی آنها می شوند، اما روغن موتورهای سنتتیک در مورد برخی انواع واشرها دارای این خاصیت نیستند و حتی برخی از آنها ، باعث خورده شدن برخی انواع واشرها می شوند) در این راستا حتی استفاده از روغن موتور سنتتیک با مواد تشکیل دهنده ای متفاوت از آنچه در دفترچه راهنمای خودرو درج شده، برای خودروهایی که با این نوع روغن موتور کار می کنند نیز می تواند خطرساز باشد، چه رسد به استفاده از این نوع روغنها در موتورهایی که بر پایه استفاده از روغن مینرال طراحی شده اند، به عنوان مثال روغن سنتتیک برپایه Polyglycol با پلی استرها، پلی کربنیکها، ABS ، پلی ونیل کلرینها ،Polyphenylene Oxide ( همگی پلاستیک هستند) و Buna S ، بوتیل ، Neoprene و لاستیک طبیعی (همگی الاستومر هستند) سازگاری خوبی ندارد و یا روغن سنتتیک برپایه PAO نیز که اکثر روغنهای سنتتیک موجود در بازار بر این پایه می باشد (به دلیل شباهت زیاد به خواص روغنهای مینرال) با لاستیک طبیعی، EPDM بوتیل و Buna S که همگی الاستومر هستند، سازگاری ضعیفی دارد .
۲-  روغنهای سنتتیک در مقایسه با روغنهای مینرال با لایه نازک تری روی قطعات موتور می نشیند (به همین خاطر فاصله قطعات ثابت و متحرک موتورهایی که با روغن سنتتیک کار می کنند کمتر می باشد) از اینرو استفاده از این نوع روغن برای موتورهایی که با تکنولوژی قدیمی مینرال طراحی شده اند، باعث نشتی پیستون خواهد شد. البته این مورد از طرف سازندگان روغنهای سنتتیک با دلایل قابل قبولی رد می شود، اما در عمل این مشکل ، درباره خودروهای قدیمی دیده شده است.

به هر روی در صورتی که سالهاست از روغن موتور مینرال استفاده می کنید و خودرویتان دارای تکنولوژی قدیمی است، از استفاده از این نوع روغنها پرهیز کنید، اما درصورتی که دارای خودرویی با تکنولوژی نسبتا جدید هستید و از بی خطر بودن تعویض روغن از مینرال به سنتتیک یا نیمه سنتتیک اطمینان دارید، از نوعی که برپایه PAO ساخته شده استفاده کرده و این موضوع را نیز از یاد نبرید که با تعویض روغن از مینرال به سنتتیک باعث می شوید رسوبات پخته شده روغنهای مینرال از روی قطعات موتور کنده شده و در موتور غوطه ور گشته و پس از مدتی موتور را کار بیافتد. به همین خاطر قبل از این تعویض باید موتور را یا به طور کامل رسوب زدایی کنید و یا اینکه از روغنهای فلاشینگ ( Flush Oil ) استفاده کنید (این نوع روغن فقط مخصوص تمیز کردن موتور است) به این ترتیب که روغن مینرال را بدون تعویض فیلتر تخلیه کرده و روغن فلاشینگ را جایگزین کرده و اجازه دهید موتور به مدت ۲۰ دقیقه درجا کار کند ، پس از آن می توانید روغن فلاشینگ را تخلیه کرده، فیلتر را تعویض نموده و روغن سنتتیک یا نیمه سنتتیک را جایگزین کنید.

● چند نکته

روغنهای نیمه سنتتیک، همانگونه که ذکر شد مخلوطی هستند از روغن مینرال و سنتتیک و می توانند همان مشکلات روغن سنتتیک را برای موتورهای ساخته شده برای روغنهای مینرال پدید بیاورند .

در خودروهایی که استفاده از روغن سنتتیک در آنها توصیه شده، حتما از نوع مشخص شده استفاده کنید و درصورتی که به جهت قرارداد شرکت تولیدکننده با شرکت نفتی خاصی، تنها نام روغن مربوطه در دفترچه راهنما ذکر شده و از توضیح بیشتر در مورد آن خودداری شده و روی ظرف آن روغن هم توضیحی درباره نوع مواد تشکیل دهنده، داده نشده، تنها از همان نوع روغن استفاده کنید.

در صورتی که به تعویض نوع روغن از مینرال به سنتتیک در خودروی خود اصرار دارید، نوعی که اکثر روغنهای سنتتیک موجود در بازار را شامل می شود، یعنی PAO را انتخاب کنید، چرا که بیش از دیگر انواع روغنهای سنتتیک به نوع مینرال شبیه است .

● کدهای API

با پیشرفت روزافزون تکنولوژی ساخت موتورها، روغنهای موتور نیز همگام با آنها دچار تغییر در سطح کیفیت و نوع مواد افزودنی گردیده اند.

انستیتو مواد نفتی آمریکا API برای طبقه بندی و جداسازی روغنها برحسب کیفیت و فناوری ساخت آنها، اقدام به کدبندی خاصی کرده است. این کدها شامل دو حرف می باشند، حرف اول نشاندهنده این است که روغن مربوطه برای استفاده در خودروهای دیزلی است یا بنزینی که در این بین اگر کد با حرف C شروع شود ( مخفف Commercial) روغن مربوطه برای استفاده در خودروهای دیزلی و اگر با حرف S شروع شود (مخفف Service ) روغن برای استفاده در خودروهای بنزینی طراحی شده است.

فروش انواع روغن موتور

حرف دوم که نشاندهنده کیفیت و فناوری ساخت روغن می باشد، برحسب الفبای انگلیسی از حرف A شروع شده و تاکنون در مورد خودروهای بنزینی تا حرف M (سال ۲۰۰۵) و در مورد خودروهای دیزلی تا حرف I ارتقا یافته، در مورد خودروهای دیزلی بعد از حروف مذکور در مواردی اعداد ۲ یا ۴ نیز دیده می شوند که نشاندهنده این است که آن روغن برای موتورهای ۲ زمانه یا ۴ زمانه ساخته شده است.

همیشه نوع ارتقا یافته روغن (با کد بالاتر)، خواص انواع قبلی را نیز داراست؛ یعنی می توان از آنها، در خودروهایی که انواع قدیمی تر روغن در دفترچه راهنمایشان پیشنهاد شده نیز، استفاده کرد. اما استفاده از روغن قدیمی تر (با کد پایین تر) برای موتوری که روغنی با کد جدیدتر برای آن توصیه شده، بسیار مضر می باشد. برخی روغنها قابلیت تامین نیازهای هر دو نوع موتور دیزلی و بنزینی را دارا می باشند و کد این نوع روغنها نیز به صورت ۲ تایی نوشته می شود که همیشه کد اول مربوط به خودروهای دیزلی و کد دوم مربوط به خودروهای بنزینی می باشد؛ مانند API CD/SH .

● سمبل API

به طور کلی به دلیل استاندارد بودن اعداد API در جهان، تمامی تولیدکنندگان روغن برای معرفی فناوری ساخت روغنهایشان از این کدها استفاده می کنند، اما اگر روغن موتور شرکتی به وسیله خود API مورد تایید قرار گرفته باشد سمبل API بر روی آن درج شده است . این سمبل نشاندهنده مطالب زیر می باشد:

▪ نیمه بالایی نشاندهنده کد API

▪ قسمت وسط نشاندهنده ویسکوزیته روغن

▪ قسمت پایینی نشاندهنده این امر است که آیا روغن مصرفی باعث کاهش مصرف سوخت می شود یا نه ؛ در صورتیکه عبارت Energy Conserving در این قسمت نوشته شده باشد ، بدین معناست که این روغن با کاهش اصطکاک در موتور میزان مصرف سوخت را تا ۱/۵ درصد کاهش می دهد، همچنین اگر روغنی قادر باشد مصرف سوخت را تا ۲/۷ درصد کاهش دهد آنرا Energy Conserving ۲ می نامند .

● ویسکوزیته روغنها

ویسکوزیته یا گرانروی، یک مختصر فیزیک سیالات است که به مقاومت آنها در برابر جریان یافتن بستگی دارد. به طور مثال آب دارای ویسکوزیته پایین و عسل دارای ویسکوزیته بالایی است، ویسکوزیته مایعات تابعی است از دما، بدین معنا که با افزایش دما ویسکوزیته کم و با کاهش دما ویسکوزیته افزایش می یابد. ویسکوزیته در مورد روغن به طور عامیانه، با نام وزن نیز شناخته می شود.

درباره سبز خودرو

شرکت سبز خودرو با سابقه درخشان در زمینه واردات و توزیع محصولات شیمیایی مصرفی در صنایع نفت، پتروشیمی و نیروگاهی با دارا بودن نمایندگی انحصاری از شرکتهای معتبر از جمله: WYNN’S، BIZOL، KONTAKT CHEMIE، CRC و PERMATEX با توجه به ارائه مواد شیمیایی مصرفی در خصوص سرویس و نگهداری وسایل نقلیه اقدام به گسترش واحدهای خود نموده و در این راستا با برندهای معتبر تجاری در سطح دنیا فعالیت خود را گسترش داده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.